Far de S'Arnella

Ola Mariñeiros.
Ahí vos mando unhas fotos desde o Port de la Selva. Temporal de neve e vento en Cataluña con vento duro de Levante, e abofé que sí. Esta mañá NEVOU no Porto da Selva, e cortouse a estrada que vai a Cadaqués. Callou a neve no Mosteiro de Sant Pere de Rodes e no Castelo de Sant Salvador. E no mar, ondas de seis metros. Ahí tedes o mar rompendo no faro de S'Arnella. Para que logo digan que o Mediterraneo é unha palangana

Ao fondo, a Punta de Cervera, xa en Francia.

Bo Nadal e que todo veña ben neste 2009 que temos pola proa.

Arredemo!

Noso amigo Miguel é todo iniciativa. Igual algún se lembra do Arredemo. ese botiño das rias Altas que mercara, arranxara e aparellara para latina. Estivera no Lajareu medindo o pao e facendo probas para envergar a vela na entena. Miguel namorouse das embarcacións tradicionais da nosa man. O día que pasou a Marola na Moura, rumbo aos encontros de Ferrol decidiu que tiña que ir a Brest patroneando a sua propia embarcación. Mercou o bote en Sada e coas suas mans botoulle cuberta nova, temón, cana, entena, cornamusas, calculoulle a veliña...todo. A sua botadura en Sada converteuse nun acontecemento no mundo das embarcacións tradionáis nas Rías Altas, e ahí foi Miguel a Brest co seu Arredemo a remolque.

Pero Miguel é todo iniciativa. E agora esta promovendo a creación dunha sección de navegación tradicional no seo da Escola Municipal de Vela Lixeira de Sada, donde aprendera él a velear. E para eso acaba de botar a andar un curso de introducción á navegación tradicional que se presentou sábado.

A presentación do curso foi unha gozada. Pese ás inclemencias do tempo, congregámonos un par de duecias de interesados e amigos para ver dous videos introductorios e compartir unha cea tradicional a base de caldo, chourizo e uns postres impresionantes feitos por Ana. Entre eles unhas pastiñas de té esquisitas coa fasquía de Arredemiños e dornñas... Unha pasada!

Miguel non se anda con caralladas. E xa sábado repartiu entre os interesados un dosier en CD con material didáctico, historia, tipoloxías... O curso terá contidos teóricos e prácticos. Eso que vedes ahí é un invento do propio Miguel para explicarlle aos alumnos como incide o vento na vela nos diferentes rumbos. A maquetiña do arredemo preséntase sobre n listón que xira nun eixo sobre outro. O listón inferior ten nun extremo un ventilador instalado. E todo esto sobre a carta da Ría de Sada... Un flipe!

Para as clases prácticas Miguel conta co seu Arredemo e coa colaboración de distintas Asociacións que visitará co seu grupiño de alumnos en fins de semana ao longo do ano, para coñecer e iniciarse na arte de levar unhas embarcacións e outras. Por suposto están invitados a vir a Riveira e velear nas nosas dornas. Conto con vos para disfrutar con eles desta iniciativa.



Daquí a Xullo Miguel conta con ter un grupiño de afeccioados a esta cousa nosa das embarcación de verdade, de coñecer á xentiña de aquí e acolá, e ir a Muros a disfrutar intensamente, e con coñecemento de causa, dunha experiencia tan preciosa como vai ser.

Creando afición. Creando escola... Adiante, Miguel, e bos ventos nesta sigradura marabillosa.

Brest 2008. Primeira entrega

Hola outra vez, e non é sen tempo.

Comeza unha nova etapa para o blog de Lajareu; alomenos para a actividade de quen vos fala. Atao de agora non tiña Internet na casa, e dedicáballe ao blog de Lajareu ratiños de tempo libre no traballo, que, como teredes comprobado, non eran moitos (non son funcionario :-)).

Acabo de instalarme o chiringuito na casa. Así que, en adiante, espero poder dedicarlle tempo a esto e contribuir a levar o blog ao dia coas novas que van acontecendo neste mundiño noso das embarcacións tradicionáis.

Teño unha asignatura pendente, que é ofrecervos unha mostra do que dou de sí a Festa do Mar de Brest aos ollos dos compañeiros que foron aló en representación de todos nos. E dou tanto de sí que inda non encontei o momento de acometer tan inmensa tarefa.

Afortunadamente xa o fixo Xosé por min, e hoxe retomamos este blog cun pequeno aperitivo da Festa de Brest.

Cómo xa saberedes nos escribimos o galego con ortografía castelá, que é a que se acolleu como oficial. Xosé escribe o galego coa ortografía propiamente galega, moi semellante á portuguesa actual. Se non tes costume custa un pouco, pero é doado de entender:

Como o blog nom tem novidades e como já era hora, vou começar a pendurar algumhas fotos de Brest 2008.Na primeira tendes a Moura na dársena que compartimos com Croatas, Brasileiros e Bretons, com a bandeira do Lajareu.

Na segunda umha foto da exposiçom sobre o nosso país e as nossas embarcaçons no "Village Galice". A língua bretá, em pior situaçom ainda que a nossa, tivo um lugar junto com o francês e o galego em todos os paineis esplicativos, assim como nos milheiros de jornais que com os mesmos conteudos fôrom distribuidos às pessoas visitantes, o que foi valorizado e agradecido polas entidades normalizadoras do bretom.

Umha foto do acto institucional no dia de Galiza em Brest, o 16 de Julho, com o alcalde de Brest e a "Ministre de la Culture Galicienne", com as bandeiras galega, bretá e francesa.

Na quarta foto umha dorna meca o mesmo dia saíndo da dársena.

E umha lancha do jeito, a Nova Marina.

E também a dorna Javiota, acabada nos dias precedentes e botada abaixo como parte do acto institucional de que vos falava, confiada aos marinheiros mais novos da delegaçom galega.

Também vos recomendo esta ligaçom para ver um dos programas da tv francesa, o que dará umha ideia mais precisa do ambiente e escoitar a preciosa sintonia composta para o evento
http://www.youtube.com/watch?v=ItfgpOGvePE

Xuntanza de Bloggers en San Vicente do Mar.

Ola outra vez:

O próximo sábado 4 de outubro de 2008 está prevista a celebración, no Clube Náutico de San vicente do Mar, dunha Xuntanza de bloggers de temas mariñeiros.

A inicativa parte dunha rapaza de Vigo que leva un excelente blog de temas náuticos en xeral e que últimamente se está volcando no ámbito das embarcacións tradicionáis, como podemos comprobar no amplo reportaxe fotográfico do recente encontro de Bouzas. Ao encontro podemos asistir os que dedicamos unha pequena parte do noso tempo a compartir na rede as experiencias e novas relativas ao mar e a navegación e todos os que as seguides e contribuides con algunha participación; con parellas, fillos e demáis. Eu non vou poder estar, que me toca viaxar este dia; así que se algún queredes e podedes, seguro que a ocasión o merece. Se por min fora iría na dorna, veleando, e quedaría a durmir por alá para volver domingo.

O acto insírese no programa da Festa do Marisco do Grove, e constará dun xantar social, sobremesa e mesa redonda. Toda a información en

http://unamiradaalariadevigo.blogspot.com/

Animádevos.

PARROCHEIRA 2008

Ola de novo!

E por primeira vez (que se saiba) unha representación do Lajareu, integrada por este reporteiro e familia, acodiu á xuntanza de embarcacións tradicionáis da Parrocheira (para nos Xoubeira) en Ferrol.

Hai diversas cualidades particulares que caracterizan aos ferrolanos. Unha é a sua capacidade organizativa e inclinación asociativa (seguramente relacionadas co movemento obreiro). Outra é o seu sentido do humor, directamente conectada con outras duas: a sua excelente afinación vocal e natural predisposición ao canto; e a sua inesgotable capacidade inventiva e rosolutiva en todo o que ten que ver coas habilidades técnicas e manuais, específicamente as relacionadas coa construcción naval (evidentemente relacionada coa sua tradición industial).

Este conxunto de virtudes fan especialmente recomendable acodir ás citas mariñeiras de Ferrol e bisbarra (Ferrolterra). De seguro se encontrará unha boa organización do evento, ou no seu defecto, capacidade para improvisala; daranlle a un de comer ben e abondo; e regalaranlle a orella con ben entonadas cancións mariñeiras, como solistas espontáneos ou en coro (manifestación esta do sentido social e organizativo do que antes falaba).

E xa no que atinxe específicamente á navegación tradicional, terá un a ocasión de admirar a enorme diversidade de embarcacións e aparellos que a tradición nuns casos e a inventiva e espíritu creativo noutros, (ou a perfecta combinación de ambas) fixeron proliferar por aqueles mares ártabros.

Aquí vai unha pequena escolma do que poidemos disfrutar no Encontro:

En primeiro plano temos un bote de adestramento de mariñeiría da armada. Recentemente recuperado pola sección de embarcacións tradicionáis Clube do Mar, aparella duas velas de martelo ao terzo ao estilo cantábrico.

Na sua proa navegan dous botes das Rías Altas con vela latina, e, no medio deles unha curiosa embarcación de calime (alomenos a tabla superior ou "de cubrir") e coa proa recta e moi lanzada. Arbola aparello de cangrexa e foque de traza singular. Non souben do nome preciso desta tipoloxía, inda que por alí me dixeron que era(ou viña sendo) unha dorna!
Bolinando polo bordo de terra temos o o característico bote de Ferrol con vela de pico (latina). Este concretamente cun mínimo martelo na proa que conforma a característica vela "mística". Por certo: o nome da vela "mística" ven do áraba "mistha", que que designa un tipo de embarcación antiga que usaba este tipo de velas. Nada que ver co misticismo.

A meirande parte das velas latinas en Galiza son místicas, xa que este pequeno martelo facilita a manobra da vela e resulta especialmente axeitado en embarcacións de pouca eslora. Tamén en Cataluña os botes máis pequenos ("bots" ou "bussis") acostubaban arbolar velas místicas, quedando os aparellos de latina pura para os llauts de máis tamaño.

Como exemplo da capacidade inventiva e resolutiva dos ferrolanos temos esta preciosa dorna na que tiven ocasión de dar uns bordo pola Ría e tirar desde ela as fotos que vedes. O seu patrón, Jóse (que non é este), recibiuna nun estado lamentable, pero recuperouna con mestría, dotándoa de elentos personáis que, a meu xuizo, non a desvirtúan. Meteulle a cuberta de teka, que lle axuda a resistir as inclemencias do tempo no seu pantalán da Graña. A popa ten un realce para soportar o motor que recorda moito ás fasquías da mariña inglesa do XIX (ao parecer de quen vos fala); e a proa está realzada para afrontar a dureza do mar de fora que gastan por alá.

A dorna arbola unha vela de relinga radial que Jose tamén recibiu en estado lamentable, pero, facendo da necesidade virtude, soubo aproveitar a base de recursos eficientes, como este sistema "cunningam" (xogo de poleas) que lle axuda a trimar a relinga e planchar a veliña que da gusto. Aos ortodoxos e gardiáns das esencias (que non son poucos) pareceralles unha desnaturalización, pero eu, qué queredes que vos diga, admiro a Jose pola sua iniciativa e polo resultado, e prefiro gozar da navegación desta dorna singular, pero mariñeira e súa, que vela apodrecer nun lameiro ou abrir co sol nunha rampa; e felicito desde aquí Jose pola sua labor. De sobra hai quen ande en lanchas de plástico!. Un saudo tamén a Dani que mantén dorna no peirao das Couruxeiras agarrando o cabo de amarre co xeito que dan os anos de mar.

E por úlimo; inda que non sexa unha embarcación tradicional, deixádeme unha vez máis poñer a foto desta marabilla. É un cutter inglés de máis de 95 anos. Un auténtico clásico. Mirade qué roda curva, e o lanzamento da popa... ¿non vos recorda a algo? Pertence a un irlandés que vive na Coruña e ten o seu porto base en Redes: alí fondeado como o barco mariñeiro que é. Acode a todas as citas da navegación tradicional e nos regala a vista coa sua estampa. Tédelo que ver navegar! Ainda pode arbolar unha escandalosa. E leva unha gavia en cruz para armar unha vela cadrada nos ventos de popa!.

Velahí o tedes: Non hai un cabo moderno nen unha polea que non sexa de madeira ou de baquelita. Ata disque non leva motor!

E nos, que vamos de tradicionáis...!

Felicidades irlandés!